SEXTUS EMPİRİKUS VE KARŞITLARI ÖRNEKLERİNDE MANTIK VE ŞÜPHE İLİŞKİSİ - Açıkgöz, Mustafa (My University, 2019)
Akıl denilince akla, onun aracı olan mantık; mantık denilince akla onun öznesi olan akıl gelir. Bu ikisi birlikte bir bilgi faaliyetini oluşturur. Yani, bu ikili olmadan hangi türden olursa olsun bilgi eylemi gerçekleştirilemez. Bu eylemde çıkışta ve sonuçta iki epistemolojik anlayış (şüpheci ve dogmacı) ve metodik yaklaşım (indirgemeci ve bütüncü) ile ortaya konur. Çoğu zaman hem teorik hem de uygulamalı zeminlerde bu iki anlayış ve metod birbirleri ile zıtlaştırılıp karşıtlaştırılır. Oysa doğrusu bunların bir bilgi eyleminde rasyonel bir çerçevede zıtların birliği ilkesi gereği birbirlerini tamamlamalarıdır. Bu nedenle, “bütün bilgi faaliyetleri bu genel temel eksende döner” yargısında bulunmak mümkündür. Bizim inceleme konumuz dikkate alındığında bilgi eyleminde Sextus Empirikus ve karşıtları örneğinde mantık merkezli olarak epistemolojik şüpheci ve dogmacı anlayışlar ve indirgemeci ve bütüncü metodik yaklaşımların nasıl kullanıldığının gerekçeli analiz ve değerlendirmesini yapacağız. Bugün genelde mantık özelde akılyürütme merkezli adeta kökünden koparılarak dallandırılıp budaklandırılarak devam eden tartışma yarın da devam edecek görünmektedir. Amacımız, anlayış ve metodolojik yaklaşımların kökenine inerek ve tarafların pozisyonlarını gösterip değerlendirerek tarafların içine düştüğü kısırdöngü ve açmaza dair bir farkındalık oluşturmaktır. Bu kadim karşıtlık kaynaklanan problemlerin çözümü ise ancak Sextus ve karşıtlarının mantığa dair görüşleri ve mantığı amaç ve araç olarak kullanma gerekçelerini anlamak ile mümkündür.

When one refers to reason logic, which is the instrument of it, directly comes into mind and vice versa. Both of them compose the act of knowledge. In fact, without these couple the act of knowledge can not be brought about whatever their kind. Yet this act can be executed in accordance with two epistemological views (i.e. scepticism or dogmatism) and two methodological approaches (i.e. reductionism or holism) at the beginning and end of the act of knowledge. Most of the time, these two views and approaches are contradicted with each other. Actually, they reasonably complete each other in the context of the principle of harmony of contradiction. This is the actual basis of the act of knowledge. In this paper, we shall examine the sceptical view and reductionistic methodological approach of Sextus Empiricus as well as the views and methodological approaches of his counterparts, which are centered about the use of logic and its applications, on this ground. Thus we shall show the misunderstanding and misapplication of their epistemological and logical positions as observed today and probaby future. Our aim is to get rid of such misunderstanding and misapplication about their epistemological and logical positions by means of our investigation where we see the position of the logic as aim and means both on theoretical and application levels.
THE RELATIONSHIP BETWEEN LOGIC AND SUSPECT IN SEXTUS EMPIRICUS AND THEIR COMPARATIVE SAMPLES
Keywords: Felsefe