PERFORMANS TEORİYE GÖRE KÜRTÇE BİR İCRA ÖRNEĞİ: KEÇİK MEŞİYANE SÛSÊ - Çıftçı, Ferhat (My University, 2026)
Sözlü kültür ürünleri, geçmişten bugüne bireysel ve toplumsal yaşantının önemli bir parçası olagelmiştir. Bugün de değişen sosyal yaşam ve anlayışlar ile teknolojik koşullar çerçevesinde bu ürünler varlığını devam ettirmektedir. Söz konusu ürünlerin incelenmesi ve değerlendirilmesinde halkbilimi kuramları, farklı bakış açısı ve yöntemlere sahiptir. Bağlam merkezli halkbilimi kuramlarından biri olan Performans Teori, sözlü kültür ürünlerinin icra edilme şartlarına odaklanır. Metin ve dokunun yanında bağlamı oluşturan seslendirenler, dinleyenler ve icra ortamı, bu açıdan belirleyici unsurlar olarak önem kazanır. Bunlar, sözlü kültür ürünün farklı boyutlarda ele alınıp çoklu yapısının ortaya çıkarılmasında işlevseldir. Bu çalışmada “Keçik Meşiyane Sûsê” (Kızlar Meyan Kökü İçin Gittiler) adlı Kürtçe halk müziği ürününün Performans Teori’ye göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun için sokak müzisyenliği yapan Siwaro tarafından seslendirilen icra örneğinin internet ortamında paylaşılan video kaydı izlenmiş ve değerlendirilmiştir. İcra ürünü, düğünlerde seslendirilen Kürtçe halk müziği örneklerinden (dîlok) biri olmasına rağmen burada farklı bir bağlama sahiptir. Bu çerçevede örnek icranın Performans Teori‘ye göre metin, doku ve bağlam itibariyle barındırdığı geleneksel ve yeni karşılıklar tespit edilmeye çalışılmıştır.
Keywords: Folklor; Müzik