BİTKİSEL YAĞLARDA TAĞŞİŞ BELİRLEME METOTLARI: FOURIER DÖNÜŞÜMLÜ KIZILÖTESİ (FTIR) SPEKTROSKOPİSİ - Icyer, Necattin Cihat; Durak, M. Zeki (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, 2020)
Bitkisel yağlar, biyoyararlılığı oldukça yüksek olmasından ötürü beslenmemizde oldukça önemli yeri olan ve sıklıkla tüketilen gıda maddeleridir. Ekonomik olarak kıymetli bitkisel yağlara nispeten ucuz yağların karıştırılması suretiyle yapılan tağşişlere günümüzde maalesef sıklıkla rastlanılmaktadır. Bu karışım yağlar sağlık açısından riskler oluşturabileceği gibi, haksız rekabet ortamı meydana getirmekte, yağın kalitesini düşürmekte ve etik olmayan durumlara neden olmaktadır. Günümüzde tağşiş yapılan yağların tespitinde birçok teknik başarı ile uygulanmasına rağmen analiz süresinin fazlalığı, kimyasal-sarf gereksinimi, maliyet gibi hususlar daha pratik, hızlı, ucuz tekniklerin geliştirilmesini gerekli kılmıştır. Bu tekniklerden birisi de Fourier Dönüşümlü Kızılötesi (FTIR) olarak bilinen spektroskopik yöntemdir. Son zamanlarda bu teknik ile bitkisel yağlarda yapılan tağşişler belli dalga aralıklarında belirlenen parmak izi bölgeleri incelenerek tespit edilebilmektedir. Literatür çalışmaları incelendiğinde farklı bitkisel yağların farklı oranlarda karıştırılarak farklı algoritmalar eşliğinde analiz edildiği çokça çalışmaya rastlanılmaktadır. Bu derlemenin amacı, bitkisel yağlarda yapılan tağşişlerin FTIR tekniği ile analizinde son zamanlarda yapılan çalışmaların incelenmesi ve bu tekniğin güvenilirliğinin güncel verilere göre değerlendirilmesidir. Sonuç olarak FTIR tekniğinin bitkisel yağlarda tağşişlerin belirlenmesinde hızlı, pratik ve düşük maliyetli avantajlarının yanında yüksek bir ölçüm hassasiyetine sahip olduğu da anlaşılmaktadır.
Keywords: FTIR; bitkisel yağlar