Zazakide büküm hal eki - Bulan, Amine (Muş Alparslan Üniversitesi, 2024)
Navçeya Qulpê ku di nava sînorên bajarê Diyarbekirê de ye, ji ber pozîsyona xwe ya erdnîgariyê ji herêmên din ên ku Zazakî lê tê axaftin cuda ye. Devoka Zazakiya ku li vir tê axaftin di navbera zaravayên başûr û navendê de dimîne. Ev navçe wekî herêmeke derbasbûyî ye û zêdetir bi Kurmancî û Tirkî re di nava têkiliyê de ye. Ev rewş hem di warê rêzimanê û hem jî di warê axaftinê de li gorî herêmên din dibe sedema hin cudahiyan. Di hevoksaziya vê devokê de ev cudahî bi zelalî têne dîtin. Armanca vê xebatê ew e ku li ser devoka Zazakî ya ku li navçeya Qulpê tê axaftin lêkolîn bike. Ji bo vê xebatê ji heft gundên Qulpê yên wekî (Kerikan, Seyrikî, Zêrug, Herta, Text, Arqetîn) daneyên ziman bi amûreke qeydkirina dengan ji mêr û jinên ku temenê wan di navbera 25 û 89 salî de diguhere, hatin berhevkirin û ev qeyd bi tevahî 788 deqîqe ne. Li ser daneyên devoka Qulpê ferqên rêzimanî û ferqên rewşa tewangê hatin tespîtkirin û sedemên muhtemel hatin nîqaşkirin. Di vê devokê de bi taybetî hevokên dûrê avaniya ergatîf a kanonîk hatin tespîtkirin. Ev hevok di nava xebatê de hatine rêzkirin û sedemên derketina van hevokan hatine nirxandin.

The district of Kulp, located within the borders of Diyarbakır province, differs from other regions where Zazaki is spoken due to its geographical location. The Zazaki dialect spoken here serves as a transition zone between the southern and central dialects, with more contact with Kurmanji and Turkish. This situation leads to differences in grammar and speech, which are clearly reflected in language structures.The current study aims to analyze the distribution and function of the Oblique case marker in the Zazaki dialect spoken in Kulp. The data used in this study comprised 788 minutes of spontaneous speech, elicited from native Zazaki speakers aged 25 to 89, drawn from seven different villages in Kulp (Kerikan, Seyrikî, Zêrug, Herta, Text, Arqetîn, Kû). Based on the elicited data, the distribution and function of the oblique case marker are analyzed, with an examination of the areas where Kulp Zazaki exhibits unique characteristics, as well as potential reasons for these differences. The study particularly focuses on the ergative alignment observed in past-tense transitive constructions, identifying any non-standard patterns, and exploring possible causes for these deviations.
Obluque case in Zazaki
Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
Keywords: Dilbilim; Linguistics