SAĞLIK GÖSTERGELERİNİN YAPISAL EŞİTLİK MODELLEMESİ İLE TEST EDİLMESİ - Şener, Mehmet; Aslan, Yakup; Yiğit, Vahit (Dicle Üniversitesi, 2019)
Bu araştırmanın amacı, sağlık göstergelerinin yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesidir. Bu amaçla, seçilen bağımsız değişkenlerin (hekim, hemşire, ebe ve yatak sayıları) bağımlı değişkenler (sağlık harcaması, yaşam süresi ve bebek ölüm oranı) üzerine etkileri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırma, Türkiye’nin 1975-2017 yılları arasındaki verileri kullanılarak SPSS Versiyon 24 ve AMOS Versiyon 23 programıyla yapısal eşitlik modellemesi (path) analizi ile test edilmiştir. Oluşturulan modelin sonucuna göre hekim sayısı sağlık harcamalarını pozitif olarak etkilemektedir (1,11). Sağlık harcamaları yaşam süresini pozitif (1,00); bebek ölüm oranını negatif olarak etkilemektedir (-1,00). Ebe sayısı ile sağlık harcaması arasında negatif bir ilişi söz konusudur (-0,44). Hemşire ve yatak sayısının sağlık harcamaları üzerinde etkisi ise sırasıyla (0,22 ve 0,04)’dır. Yapılan analiz sonucunda Türkiye’de sağlık insan gücü içerisinde doktor sayısı ile hemşire sayısının sağlık harcamalarını pozitif olarak anlamlı düzeyde etkilediği ortaya çıkmıştır. Ebe sayısının sağlık harcamaları üzerinde negatif bir etki sağladığı görülmüştür. Hastane yatak sayının sağlık harcamaları üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Türkiye’de sağlık harcamalarının artması, sağlık düzeyleri üzerinde olumlu bir etkisi vardır.
Keywords: Sağlık Göstergeleri; Yapısal Eşitlik Modellemesi; Türkiye